Wakacje składkowe ZUS 2025: ostatni dzwonek na wniosek RWS i jak nie stracić ulgi
Wakacje składkowe to jedna z najbardziej praktycznych ulg, jakie dostał ostatnio mikroprzedsiębiorca — możesz raz w roku odpuścić sobie składki społeczne za wybrany miesiąc. Jeśli chcesz skorzystać z niej za grudzień 2025, masz czas tylko do końca listopada. Poniżej zbieram wszystko, co musisz wiedzieć, żeby wniosek RWS przeszedł bez problemu i nie sypał Ci się potem w deklaracjach.
Co to są wakacje składkowe i komu się należą
Wakacje składkowe weszły w życie 1 listopada 2024 r. i są ulgą skierowaną do mikroprzedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną w CEIDG. W praktyce: raz w roku możesz wskazać jeden miesiąc kalendarzowy, w którym ZUS nie pobiera od Ciebie składek na ubezpieczenia społeczne — i nie musisz w tym celu zawieszać działalności ani niczego "udawać". Firma normalnie pracuje, wystawiasz faktury, obsługujesz klientów. Po prostu jeden miesiąc składek społecznych spada z Twojej głowy.
Żeby skorzystać z wakacji w grudniu 2025, musisz spełnić kilka warunków łącznie:
- jesteś przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG (sp. z o.o., spółki osobowe i inne formy nie kwalifikują się);
- w miesiącu poprzedzającym wniosek (październik) zgłaszałeś do ubezpieczeń nie więcej niż 10 osób łącznie z sobą — to ustawowe kryterium z ustawy o wakacjach składkowych, niezależne od definicji mikroprzedsiębiorcy z Prawa przedsiębiorców (z którą bywa mylone);
- w miesiącu, w którym składasz wniosek (czyli w listopadzie), oraz w miesiącu poprzedzającym byłeś zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności;
- nie wykonujesz działalności na rzecz byłego pracodawcy, dla którego w bieżącym lub poprzednim roku świadczyłeś pracę o tym samym charakterze;
- w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat kalendarzowych Twój przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro (lub w obu tych latach w ogóle nie miałeś przychodu);
- nie korzystałeś już z wakacji składkowych w 2025 r. (ulga przysługuje raz na rok kalendarzowy).
Wakacje składkowe są pomocą publiczną de minimis. To znaczy, że jeśli wykorzystałeś już limit pomocy de minimis w bieżącym i dwóch poprzednich latach (zwykle 300 tys. euro, w niektórych sektorach mniej), ZUS Ci wniosku nie zatwierdzi. Warto sprawdzić swój stan limitu, zwłaszcza jeśli korzystałeś z innych ulg, tarcz, dotacji czy grantów.
Termin: dlaczego listopad to ostatni moment
Zasada jest prosta i nieprzekraczalna: wniosek RWS składasz w miesiącu poprzedzającym ten, w którym chcesz skorzystać z ulgi. Jeśli zależy Ci na zwolnieniu za grudzień 2025, wniosek musi wpłynąć do ZUS między 1 a 30 listopada 2025 r. Wniosek złożony w październiku jest za wczesny, a złożony w grudniu — za późny i zostanie odrzucony.
To jedyne okno w roku, w którym możesz jeszcze załapać się na wakacje składkowe za 2025 r. Jeśli przegapisz listopad, kolejna okazja będzie dopiero w przyszłym roku (i znowu będzie to tylko jeden miesiąc).
Co dokładnie obejmuje zwolnienie — i co dalej płacisz
Tu jest pułapka, na której wielu klientów się łapie. Wakacje składkowe to nie są wakacje od całego ZUS-u. Zwolnienie dotyczy wyłącznie składek finansowanych przez Ciebie jako przedsiębiorcę za siebie:
| Składka | Co się dzieje w grudniu |
|---|---|
| Emerytalna | Pokrywa ją budżet państwa — opłaca ZUS |
| Rentowa | Pokrywa ją budżet państwa — opłaca ZUS |
| Wypadkowa | Pokrywa ją budżet państwa — opłaca ZUS |
| Chorobowa (jeśli dobrowolna) | Pokrywa ją budżet państwa — opłaca ZUS |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | Pokrywa ją budżet państwa — opłaca ZUS |
| Zdrowotna | Płacisz dalej Ty, w pełnej wysokości |
Składka zdrowotna zostaje. To najczęściej powtarzane nieporozumienie. Wakacje składkowe nie obejmują NFZ, więc grudniową składkę zdrowotną liczysz i opłacasz normalnie, według formy opodatkowania, którą wybrałeś. Jeśli rozliczasz się na zasadach ogólnych albo liniowo — pamiętaj też, że zdrowotna zależy od dochodu, a fakt korzystania z wakacji niczego tu nie zmienia.
Co istotne: miesiąc objęty wakacjami liczy się tak, jakbyś składki opłacił. Wlicza się do okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, a podstawą wymiaru jest najniższa kwota obowiązująca w tym miesiącu. Nie tracisz więc stażu ani prawa do zasiłków — pod warunkiem, że dobrowolne chorobowe miałeś opłacane przed grudniem i wracasz do niego w styczniu.
Jak złożyć wniosek RWS przez PUE/eZUS — krok po kroku
Wniosek RWS składasz wyłącznie elektronicznie, przez PUE ZUS (od czerwca 2025 r. portal funkcjonuje pod nazwą eZUS). Papierowy wniosek nie istnieje — to ustawowe wymaganie.
- Zaloguj się do PUE/eZUS profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo przez bankowość elektroniczną.
- Wejdź w zakładkę "Płatnik" (jeśli masz kilka ról, upewnij się, że pracujesz jako płatnik składek, nie jako ubezpieczony).
- Z menu wybierz Dokumenty i wiadomości → Dokumenty robocze → Utwórz nowy.
- W wyszukiwarce wpisz "RWS" i wybierz formularz "Wniosek o zwolnienie z opłacania składek za wskazany miesiąc".
- Wypełnij dane: miesiąc, którego dotyczy wniosek (grudzień 2025), oświadczenia o spełnieniu warunków i o pomocy de minimis.
- Podpisz wniosek i wyślij. Status sprawy zobaczysz w zakładce "Dokumenty wysłane".
Jeśli spełniasz warunki, ZUS wyda informację o zwolnieniu, którą zobaczysz na koncie płatnika. Jeżeli warunki nie są spełnione — otrzymasz decyzję odmowną, od której przysługuje odwołanie w terminie 14 dni.
Jak prawidłowo wykazać wakacje w DRA i raporcie imiennym
To moment, w którym najczęściej coś idzie nie tak — szczególnie u osób, które rozliczają się same. Mimo że nie płacisz składek społecznych za grudzień, nadal musisz złożyć komplet deklaracji za ten miesiąc, w terminie do 20 stycznia 2026 r.
- DRA — deklaracja rozliczeniowa.
- Dwa raporty RCA za przedsiębiorcę: pierwszy z kodem wakacyjnym (05 14 dla zwykłego ZUS, 05 74 dla preferencyjnego, 05 94 dla Małego ZUS Plus) i składkami społecznymi finansowanymi z budżetu państwa; drugi z aktualnym kodem działalności (np. 05 10 / 05 70 / 05 90) i naliczoną składką zdrowotną oraz, jeśli dotyczy, dobrowolną chorobową.
Programy księgowe (Płatnik, ifirma, wfirma, inFakt, Comarch) mają już od dawna obsługę tego scenariusza — wystarczy zaznaczyć w danych ubezpieczonego, że za dany miesiąc korzysta z wakacji składkowych, a program sam wygeneruje oba raporty z prawidłowymi kodami. Jeśli składasz dokumenty ręcznie przez Płatnika, podwójnie sprawdź, że oba RCA są w komplecie i że zdrowotna nie została wyzerowana razem ze społecznymi.
Najczęstszy błąd: przedsiębiorca w ogóle nie składa DRA za grudzień, bo "przecież są wakacje". To prosta droga do wezwania z ZUS-u i utraty ulgi. Deklaracje składasz zawsze — tylko z innymi wartościami.
Wpływ na świadczenia i inne ulgi — czego się spodziewać
Grudzień objęty wakacjami liczy się do stażu emerytalnego i okresu wyczekiwania na zasiłki — i to jest dobra wiadomość. Podstawa wymiaru za ten miesiąc jest jednak najniższa z możliwych, więc jeśli właśnie w grudniu mielibyście wypadać średnia do zasiłku chorobowego albo macierzyńskiego, świadczenie wyjdzie odpowiednio niższe. Warto to przemyśleć — czasem lepiej wziąć wakacje w miesiącu, w którym nie planujesz żadnych świadczeń krótkoterminowych.
Co z innymi ulgami? Z wakacji składkowych możesz korzystać niezależnie od tego, czy jesteś na uldze na start, preferencyjnym ZUS-ie, małym ZUS-ie plus czy normalnych składkach. Każda z tych form daje Ci prawo do jednego miesiąca wakacji w roku — pod warunkiem, że spełniasz pozostałe warunki (głównie limit przychodów i status mikroprzedsiębiorcy).
Jeśli prowadzisz JDG i jednocześnie jesteś zatrudniony na etacie, z którego przekraczasz minimalne wynagrodzenie, prawdopodobnie nie podlegasz z działalności pod społeczne — i wtedy wakacje składkowe i tak nie mają sensu, bo nie masz czego zwolnić.
Co robimy, jeśli wniosek zostanie odrzucony
Najczęstsze powody odmowy, z którymi się spotykam:
- przekroczony limit pomocy de minimis — sprawdź zaświadczenia, które dostawałeś przy innych ulgach;
- brak zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w listopadzie lub październiku;
- spółka cywilna lub inna forma, która nie kwalifikuje się do ulgi;
- świadczenie usług dla byłego pracodawcy w zakresie tożsamym z dawnymi obowiązkami.
W razie odmowy masz 14 dni na odwołanie. Jeśli pomyłka jest po stronie ZUS-u (np. źle policzony limit pomocy publicznej), zwykle udaje się to wyprostować bez wchodzenia na drogę sądową. Z mojego doświadczenia: warto wcześniej pobrać z PUE zaświadczenie o swojej pomocy de minimis, żeby mieć argument w ręku.
W skrócie
- Wakacje składkowe to jeden miesiąc w roku bez składek społecznych dla mikroprzedsiębiorcy z CEIDG.
- Wniosek RWS na grudzień 2025 składasz w listopadzie 2025, wyłącznie przez PUE/eZUS.
- Limit przychodu: w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat kalendarzowych nie więcej niż 2 mln euro. Ulga jest pomocą publiczną de minimis.
- Zwolnienie obejmuje emerytalną, rentową, wypadkową, chorobową, FP i FS. Składka zdrowotna zostaje — płacisz ją normalnie.
- DRA + dwa raporty RCA za grudzień składasz mimo wszystko, do 20 stycznia 2026 r. (kody wakacyjne 05 14 / 05 74 / 05 94 + drugi RCA z aktualnym kodem na zdrowotną).
- Miesiąc wakacji liczy się do stażu i okresu wyczekiwania, ale podstawa wymiaru jest najniższa.
- Jeśli masz wątpliwości — odezwij się przed końcem listopada. Po terminie nie ma już ratunku na 2025 r.