Zamknięcie roku 2025 w JDG i spółce z o.o.: remanent, wybór formy opodatkowania, decyzja o estońskim CIT

Grudzień u przedsiębiorcy to nie tylko spis z natury i ostatnie faktury — to kumulacja decyzji, których skutki będziesz odczuwać przez cały kolejny rok. Spisałam to, co rozmawiam teraz przy kawie z klientami: co zrobić do 31 grudnia, a co poprawić w styczniu i lutym 2026.

Remanent na 31.12.2025 — kto musi i po co to wszystko

Spis z natury na koniec roku robi każdy przedsiębiorca prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów. Podatnicy na ryczałcie od 2019 r. nie mają już ustawowego obowiązku spisu (nie wpływa on na podstawę opodatkowania ryczałtem), ale warto go zrobić dla własnej kontroli stanów magazynowych. W spółce z o.o. prowadzącej pełne księgi inwentaryzacja jest obowiązkowa z mocy ustawy o rachunkowości — co do zasady musi być przeprowadzona na ostatni dzień roku obrotowego.

Po co to robimy? W JDG na skali lub liniowym remanent bezpośrednio wpływa na dochód roczny: różnica między spisem początkowym a końcowym koryguje koszty. Jeśli na 31 grudnia masz w magazynie więcej towaru niż na 1 stycznia — podatek wzrośnie. Jeśli mniej — spadnie. Dlatego warto realnie spojrzeć na magazyn, a nie „przepisać zeszłoroczny”.

Limit 10 646 500 zł — kto wchodzi na pełne księgi w 2026

Jednoosobowa działalność, spółka cywilna, jawna i partnerska musi przejść na księgi rachunkowe (czyli pełną księgowość), jeżeli przychody netto ze sprzedaży za 2025 rok przekroczą równowartość 2 500 000 euro. To skutek nowelizacji ustawy o rachunkowości — próg podniesiono z dotychczasowych 2 mln euro. Po przeliczeniu po kursie średnim NBP z 1 października 2025 r. (4,2586 zł) limit na 2026 rok wynosi 10 646 500 zł.

Jeżeli twoje przychody za 2025 są w okolicach tej kwoty — grudzień to ostatni moment, żeby się przygotować: plan kont, polityka rachunkowości, inwentaryzacja zgodnie z ustawą o rachunkowości, ewentualna zmiana systemu fakturowego. Tego nie da się zrobić „w styczniu, jak będzie czas”.

Forma opodatkowania na 2026 — skala, liniowy czy ryczałt

To pytanie wraca co roku i odpowiedź brzmi: to zależy — ale zależy od liczb, nie od przeczucia. Zanim wystawisz pierwszą fakturę w 2026, policz trzy scenariusze na bazie 2025 roku.

Forma	Dla kogo zwykle korzystna	Na co zwrócić uwagę
Skala (12% / 32%)	Niskie i średnie dochody, rodzice korzystający z ulg, wspólne rozliczenie z małżonkiem	Kwota wolna 30 000 zł, próg 120 000 zł, składka zdrowotna 9% dochodu
Liniowy 19%	Wyższe dochody (powyżej ok. 120–150 tys. zł rocznie), brak ulg rodzinnych	Brak kwoty wolnej, składka zdrowotna 4,9% dochodu, ograniczone odliczenia
Ryczałt	Wysoka marża, niskie koszty (IT, marketing, część usług)	Stawka zależna od PKWiU (od 2% do 17%), składka zdrowotna w trzech progach

Najważniejszy termin: oświadczenie o wyborze (lub zmianie) formy opodatkowania składasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu pierwszego przychodu w roku. Jeśli pierwszą fakturę 2026 wystawisz w styczniu — masz czas do 20 lutego 2026. Spóźnienie = zostajesz na dotychczasowej formie na cały rok.

Najgorsza decyzja to brak decyzji. Jeśli nie zgłosisz zmiany, urząd domyślnie zostawi cię tam, gdzie jesteś — nawet jeśli przepłacasz podatek o kilka tysięcy złotych rocznie.

Estoński CIT od 2026 — czy nadal się opłaca

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) to wciąż jedna z najciekawszych konstrukcji dla spółek, które reinwestują zyski zamiast je wypłacać. Mogą z niego korzystać spółki z o.o., akcyjne, proste spółki akcyjne oraz komandytowe i komandytowo-akcyjne (nie tylko sp. z o.o.). Płacisz podatek dopiero w momencie wypłaty zysku do wspólników — a efektywna stawka łącznie z PIT wspólnika to:

• 20% dla małego podatnika i firmy rozpoczynającej działalność (10% CIT + odpowiedni PIT z odliczeniem),
• 25% dla pozostałych spółek (20% CIT + odpowiedni PIT z odliczeniem).

To wyraźnie mniej niż klasyczny model (CIT plus 19% PIT od dywidendy, efektywnie ok. 26–34%). Estoński CIT ma jednak swoje warunki: min. 3 osoby na etacie (nie-wspólnicy, w przeliczeniu na pełne etaty przez min. 300 dni w roku, lub odpowiednik na umowach cywilnoprawnych z PIT/ZUS); wspólnicy wyłącznie osoby fizyczne; brak udziałów w innych spółkach; przychody pasywne (odsetki, prawa autorskie, wierzytelności) nie więcej niż 50%. Wybór jest na 4 lata podatkowe — z automatycznym przedłużeniem na kolejne 4, jeśli nie złożysz rezygnacji. Złamanie któregokolwiek warunku w trakcie roku oznacza utratę prawa.

Wejście (lub powrót) na estoński CIT zgłaszasz na formularzu ZAW-RD. Termin to koniec pierwszego miesiąca roku objętego estońskim CIT — dla wejścia od 1 stycznia 2026 r. masz czas do 2 lutego 2026 (bo 31.01 to sobota) r. Można wejść też w trakcie roku, ale wtedy trzeba zamknąć księgi i sporządzić sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający.

Mały podatnik 2026 i pozostałe limity, o których łatwo zapomnieć

Status małego podatnika daje konkretne korzyści: jednorazową amortyzację do 50 000 euro, kwartalne zaliczki, w CIT — stawkę 9%, w estońskim CIT — niższe stawki ryczałtu. Limit na 2026 to równowartość 2 mln euro brutto przychodu za 2025 r., czyli 8 517 000 zł.

Co zrobić w pierwszych tygodniach stycznia 2026

Pierwsza dekada stycznia to czas „spokojnych decyzji” — większość terminów wpada dopiero po 20-tym. Wykorzystaj go.

• Do 20 stycznia 2026 — ostatnia zaliczka PIT/CIT za grudzień lub IV kwartał 2025 (zależnie od formy).
• Do 2 lutego 2026 (bo 31.01 to sobota) — zgłoszenie ZAW-RD, jeśli wchodzisz na estoński CIT od 1 stycznia.
• Do 20 lutego 2026 — oświadczenie o zmianie formy opodatkowania (jeśli pierwszy przychód w styczniu).
• Do 28 lutego 2026 — PIT-11 dla pracowników i zleceniobiorców (do US do końca stycznia, do podatnika do końca lutego).
• Do 30 kwietnia 2026 — PIT roczny za 2025.

Jeżeli chcesz przejść przez tę listę razem — daj znać. W grudniu i styczniu pracuję z klientami nad konkretnymi liczbami, a nie ogólnym „warto by się zastanowić”. Bielsko-Biała, online dla pozostałej Polski.